Mija niemal dwa miesiące od przyjęcia przez Zgromadzenie Ogólne Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej stanowiska w sprawie propozycji Komisji Europejskiej dotyczącej Wieloletnich Ram Finansowych Unii Europejskiej na lata 2028?2034. Dokument, uchwalony 26 listopada 2025 r., pozostaje jednak aktualnym i ważnym głosem w trwającej debacie o kształcie przyszłego budżetu Unii Europejskiej.

Samorządy województw z jednej strony doceniły ambicje Komisji Europejskiej zmierzające do lepszej koordynacji polityk i uproszczenia zasad realizacji programów unijnych. Z drugiej ? wyraźnie zaznaczyły swoje zaniepokojenie kierunkiem proponowanych zmian, w szczególności rosnącym udziałem instrumentów zarządzanych centralnie przez Komisję Europejską kosztem mechanizmów opartych na współpracy z regionami.

W przyjętym stanowisku Zgromadzenie Ogólne ZWRP podkreśliło, że postulowana przez Komisję konsolidacja i koordynacja budżetu UE nie może odbywać się kosztem władz regionalnych, które od lat są kluczowymi partnerami w planowaniu i realizacji polityki rozwoju. Regiony wyraziły wolę dalszego pełnienia strategicznej roli w osiąganiu celów Unii Europejskiej oraz jednoznacznie domagały się zachowania ich funkcji instytucjonalnej w polityce spójności.

Szczególne miejsce w stanowisku zajmuje obrona polityki spójności jako fundamentalnego narzędzia rozwoju UE. Zdaniem samorządów województw, tylko interwencja budżetu unijnego obejmująca całe terytorium Unii, oparta na rzeczywistych potrzebach terytorialnych, może zapewnić długofalowy rozwój, spójność społeczną i terytorialną oraz dobrobyt mieszkańców. Regiony zaapelowały o zwiększenie alokacji na politykę spójności w nowej perspektywie finansowej oraz o utrzymanie kopert regionalnych, które pozwalają skutecznie niwelować dysproporcje rozwojowe.

W dokumencie zwrócono również uwagę na szczególną sytuację państw i regionów położonych wzdłuż wschodniej granicy Unii Europejskiej, mierzących się z dodatkowymi wyzwaniami wynikającymi z napięć geopolitycznych. Zdaniem Zgromadzenia Ogólnego ZWRP, te uwarunkowania powinny znaleźć odzwierciedlenie w metodologii podziału środków w ramach WRF 2028?2034.

Istotną część stanowiska poświęcono proponowanemu przez Komisję modelowi Planów Partnerstwa Krajowego i Regionalnego. Samorządy województw wyraźnie sprzeciwiły się koncentracji procesu decyzyjnego na poziomie centralnym, wskazując, że byłoby to sprzeczne z zasadą pomocniczości i osłabiłoby wielopoziomowe zarządzanie. Regiony domagały się zagwarantowania indywidualnych rozdziałów regionalnych w ramach planów, umożliwiających realne dostosowanie interwencji do lokalnych wyzwań.

Zastrzeżenia wzbudziły także propozycje dotyczące systemu płatności i monitorowania. Zgromadzenie Ogólne ZWRP oceniło, że zbyt wysoki poziom elastyczności alokacji, restrykcyjne zasady rozliczeń oraz ryzyko podwójnego raportowania mogą znacząco utrudnić sprawne wdrażanie programów i prowadzić do zagrożenia utratą środków już na wczesnym etapie nowej perspektywy.

Niepokój regionów dotyczy również planowanego ograniczenia środków na pomoc techniczną. Samorządy podkreśliły, że przy rosnącej złożoności systemu wdrażania funduszy europejskich, zmniejszenie wsparcia administracyjnego może obniżyć jakość realizacji programów. W stanowisku zaapelowano o podwyższenie limitu pomocy technicznej co najmniej do 5 proc. oraz zmianę zasad jej wypłaty.

Przypominając stanowisko z 26 listopada 2025 r., Związek Województw RP podtrzymuje swoje oczekiwania wobec instytucji unijnych i krajowych: przyszły budżet UE powinien wzmacniać, a nie marginalizować rolę regionów. Jak podkreślają samorządowcy, tylko partnerski model współpracy między poziomem unijnym, krajowym i regionalnym pozwoli skutecznie realizować ambitne cele Unii Europejskiej w latach 2028?2034.

Pełna treść stanowiska Zgromadzenia Ogólnego Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej:

https://polskieregiony.pl/wp-content/uploads/2026/01/Stanowisko-ZO-ZWRP-w-sprawie-dot.-WFR-po-2027-r_.pdf