Przedstawiciele samorządów województw spotkali się 29 lipca 2026 r. w Warszawie podczas posiedzenia Komisji ds. Infrastruktury Związku Województw RP. Głównym tematem warsztatów były projektowane zmiany w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw, ujęte w projekcie UD232. Dyskusja koncentrowała się na przygotowaniu schematów sieci komunikacyjnej oraz zasad przyszłych naborów wniosków.

Nie czekać na zakończenie procesu legislacyjnego

Uczestnicy posiedzenia zgodnie podkreślali, że największym wyzwaniem jest czas. Województwa będą musiały nie tylko opracować schematy sieci komunikacyjnej, lecz także przygotować dokumentację naborową, przeprowadzić nabory, ocenić wnioski i zawrzeć umowy. Dlatego prace analityczne, gromadzenie danych oraz uzgodnienia z powiatami i gminami powinny rozpocząć się jeszcze przed zakończeniem procesu legislacyjnego.

W dyskusji pojawiła się propozycja, aby zasadnicze prace nad schematami zakończyć roboczo do 15 października. Pozostawiłoby to czas na przeprowadzenie kolejnych procedur i podpisanie umów jeszcze przed końcem 2026 r. Uczestnicy wskazywali, że rozpoczęcie prac dopiero po wejściu nowych przepisów w życie mogłoby poważnie utrudnić dotrzymanie terminów.

Schemat sieci ma być czytelny i elastyczny

Jednym z najważniejszych tematów było ustalenie, jak szczegółowy powinien być schemat sieci komunikacyjnej. W ocenie większości uczestników nie powinien on stanowić rozbudowanej bazy wszystkich przystanków. Takie rozwiązanie wymagałoby częstych aktualizacji za każdym razem, gdy gmina lub powiat zmieni uchwałę przystankową.

Schemat powinien przede wszystkim w przejrzysty sposób przedstawiać układ połączeń autobusowych i kolejowych. Ma składać się z części graficznej oraz opisowej, w której będzie można zamieścić dodatkowe informacje o liniach, m.in. ich numery, charakter połączenia czy okres kursowania. Szczegółowego doprecyzowania wymaga jeszcze sposób ujmowania linii komercyjnych i specjalnych, połączeń międzypowiatowych oraz komunikacji miejskiej.

Zwrócono również uwagę, że zestaw danych powinien zostać podzielony na pola obowiązkowe i fakultatywne. Pozwoli to zachować wymagane minimum, a jednocześnie rozwijać system w przyszłości, np. na potrzeby informacji pasażerskiej i integracji rozkładów jazdy.

GIS i współpraca ze służbami geodezyjnymi

Województwa planują przygotowywać schematy z wykorzystaniem systemów informacji geograficznej i publicznie dostępnych geoportali. Kluczowa będzie współpraca departamentów odpowiedzialnych za transport ze służbami geodezyjnymi. Powiaty mają natomiast odgrywać istotną rolę w pozyskiwaniu danych od gmin i przekazywaniu ich na poziom wojewódzki.

Podczas spotkania zaprezentowano różne etapy przygotowań w regionach. Województwo świętokrzyskie rozpoczęło pozyskiwanie baz przystankowych i przygotowuje schemat w systemie GIS z podziałem na warstwy wojewódzkie, powiatowe i gminne. Zachodniopomorskie przeprowadziło spotkanie ze wszystkimi powiatami i niemal wszystkimi gminami, informując o nowych obowiązkach oraz konieczności poprawy uchwał przystankowych. W Podlaskiem zainstalowano system GIS, rozpoczęto szkolenia pracowników i prace nad rysowaniem linii.

Duże zainteresowanie wzbudziły rozwiązania przedstawione przez zespoły z Wrocławia i Łodzi. Jeden z modeli obejmuje 24 warstwy powiatowe, oddzielną warstwę wojewódzkich przewozów autobusowych oraz warstwę kolejową. System został przygotowany własnymi siłami urzędu w ciągu około dwóch miesięcy. Powiaty mają otrzymać gotowe podkłady i możliwość edytowania danych jedynie na obszarze swojej właściwości.

Baza przystanków jako równoległe zadanie

Choć szczegółowa baza przystanków nie powinna obciążać samego schematu, jej uporządkowanie pozostaje ważnym zadaniem. Województwa wskazują m.in. na braki w uchwałach przystankowych, ujmowanie w nich przystanków nienależących do danej jednostki, niespójne nazewnictwo oraz brak właściwego oznaczenia dworców komunikacyjnych.

Aktualne i kompletne dane będą miały znaczenie zarówno dla organizacji przewozów, jak i dla przyszłego ogólnopolskiego rejestru przystanków. Dlatego regiony już teraz zachęcają gminy i powiaty do weryfikacji uchwał oraz przekazywania danych.

Wspólne przygotowanie zasad naboru

Dalszą część posiedzenia poświęcono zasadom przyszłych naborów wniosków o środki z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych. Województwa będą musiały przygotować m.in. formularze wniosków, wzory umów, zasady oceny, kryteria przyznawania środków, sposób rozliczeń oraz ewentualne regulaminy.

Dotychczasowe praktyki urzędów wojewódzkich różnią się między regionami. W jednych województwach obowiązują rozliczenia miesięczne, w innych kwartalne. Różny jest również poziom szczegółowości umów i możliwość negocjowania ich zapisów. Uczestnicy zgodzili się, że warto zebrać najlepsze rozwiązania, ale ostateczne mechanizmy muszą uwzględniać uwarunkowania prawne, finansowe i organizacyjne poszczególnych województw.

Powołany zespół roboczy przeanalizuje formularze, umowy, regulaminy i systemy rozliczeń stosowane dotychczas przez wojewodów. Następnie przygotuje zbiorczą informację, która będzie podstawą dalszej dyskusji Komisji. Każde województwo ma wyznaczyć osobę odpowiedzialną za zebranie informacji i udział w tych pracach.

Województwa będą wymieniać doświadczenia

W kolejnym tygodniu ma odbyć się robocze spotkanie online służb transportowych i geodezyjnych urzędów marszałkowskich. Zespoły najbardziej zaawansowane w przygotowaniu narzędzi GIS przedstawią przyjęte rozwiązania, sposób budowy warstw, zakres danych oraz organizację współpracy z powiatami.

Kolejne dwudniowe posiedzenie Komisji ds. Infrastruktury ZWRP zaplanowano na 6–7 października 2026 r. w Warszawie. Członkowie Komisji zostali poproszeni o zgłaszanie tematów wymagających szerszej dyskusji oraz propozycji ekspertów i przedstawicieli instytucji, którzy powinni wziąć udział w spotkaniu.

Warsztaty potwierdziły, że stopień przygotowania poszczególnych województw jest zróżnicowany, ale regiony są gotowe dzielić się doświadczeniami i wspólnie wypracowywać rozwiązania. Od jakości tej współpracy zależeć będzie sprawne wdrożenie nowych obowiązków oraz terminowe uruchomienie wsparcia dla lokalnych połączeń autobusowych.