Samorządy województw powinny odgrywać kluczową, podmiotową rolę w przygotowaniu, negocjacjach i wdrażaniu Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego dla Polski na lata 2028–2034 – podkreśla Konwent Marszałków Województw RP w stanowisku przyjętym 3 marca 2026 roku. Dokument stanowi ważny głos regionów w rozpoczynającym się procesie programowania nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej.

Konwent pozytywnie odnosi się do zaproszenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej do udziału samorządów województw w pracach nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR). Jednocześnie marszałkowie podkreślają, że rzeczywiste partnerstwo pomiędzy rządem a regionami będzie warunkiem sukcesu negocjacji dotyczących Wieloletnich Ram Finansowych UE na lata 2028–2034.

Zdaniem Konwentu tylko ścisła współpraca administracji centralnej i samorządowej pozwoli wypracować korzystne dla Polski rozwiązania budżetowe oraz skutecznie wdrażać politykę spójności w kolejnej perspektywie finansowej. Marszałkowie przypominają przy tym wcześniejsze stanowiska Związku Województw RP dotyczące przyszłości unijnego budżetu oraz roli regionów w jego realizacji.

Regiony jako fundament polityki spójności

W stanowisku podkreślono, że samorządy województw odgrywają szczególną rolę jako „ambasadorzy” polityki europejskiej na poziomie lokalnym. To właśnie regiony budują społeczne zrozumienie dla integracji europejskiej i angażują szerokie grono interesariuszy – od samorządów lokalnych, przez przedsiębiorców, po organizacje pozarządowe i środowisko naukowe.

Konwent zwraca uwagę, że osłabienie roli regionów mogłoby doprowadzić do spadku zaangażowania społecznego w realizację celów rozwojowych UE. W kontekście rosnących napięć geopolitycznych i coraz częstszych debat podważających sens integracji europejskiej, utrzymanie silnej pozycji samorządów województw uznawane jest za szczególnie istotne.

Cztery kluczowe postulaty

Marszałkowie wskazują cztery fundamentalne warunki, które powinny zostać uwzględnione w pracach nad PPKR dla Polski na lata 2028–2034.

Po pierwsze, domagają się utrzymania 16 regionalnych rozdziałów w dokumencie, przygotowywanych i realizowanych przez samorządy województw. Rozwiązanie to ma zapewnić rzeczywistą terytorializację polityk publicznych i dopasowanie interwencji do specyficznych potrzeb regionów.

Po drugie, Konwent podkreśla konieczność zachowania odpowiedniego poziomu decentralizacji finansowej. Za absolutne minimum uznano utrzymanie 44% środków polityki spójności w zarządzaniu regionalnym, przy jednoczesnym postulacie dalszego zwiększania tego udziału.

Po trzecie, samorządy województw powinny zachować status pełnoprawnych instytucji zarządzających programami regionalnymi. Oznacza to nie tylko odpowiedzialność za wdrażanie środków, ale także udział w negocjacjach z Komisją Europejską.

Czwarty postulat dotyczy rozwoju obszarów wiejskich, który – zdaniem Konwentu – powinien być programowany i realizowany na poziomie regionalnym. Takie podejście ma zagwarantować kompleksowe i lepiej dopasowane wsparcie dla zróżnicowanych terytorialnie obszarów wiejskich.

25 lat doświadczeń i apel o kontynuację decentralizacji

Konwent Marszałków przypomina, że w ciągu 25 lat od reformy administracyjnej powstał silny system samorządów województw, zdolny do efektywnego zarządzania środkami publicznymi i prowadzenia długofalowej polityki rozwojowej. Kluczową rolę w tym procesie odegrała polityka spójności Unii Europejskiej.

Marszałkowie podkreślają, że nie można dopuścić do osłabienia tego dorobku w kolejnej perspektywie finansowej. Zamiast centralizacji, konieczne jest dalsze wzmacnianie i pogłębianie decentralizacji zarządzania środkami unijnymi.

Konwent deklaruje gotowość do aktywnej współpracy z rządem w procesie przygotowania PPKR dla Polski na lata 2028–2034. Jednocześnie oczekuje jednoznacznego potwierdzenia, że regiony zachowają swoją kluczową rolę w systemie wdrażania polityki spójności.

Konwent Marszałków Województw RP, podkreśla, że przyszłość skutecznej polityki rozwoju w Polsce zależy od realnego partnerstwa między poziomem krajowym i regionalnym oraz od utrzymania silnej pozycji samorządów województw w nowym systemie finansowania Unii Europejskiej.

Stanowisko otrzymują: 1. Pan Donald Tusk – Prezes Rady Ministrów 2. Pani Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz – Minister Funduszy i Polityki Regionalnej. Do wiadomości: 3. Pani Ursula von der Leyen – Przewodnicząca Komisji Europejskiej, 4. Pan Raffaele Fitto – Wiceprzewodniczący ds. spójności i reform, Komisja Europejska, 5. Pan Piotr Serafin – Komisarz ds. budżetu i administracji publicznej oraz zwalczania nadużyć finansowych, Komisja Europejska.

Pełna treść stanowiska nr 1 Konwentu Marszałków Województw Rzeczypospolitej Polskiej:

https://polskieregiony.pl/wp-content/uploads/2026/03/Stanowisko-nr-1.pdf