Konwent Marszałków Województw RP przyjął stanowisko w sprawie wprowadzenia dotacji dla hybrydowych systemów ogrzewania. Marszałkowie wskazują, że rozszerzenie katalogu technologii wspieranych w programie „Czyste Powietrze” może przyczynić się do zwiększenia tempa modernizacji źródeł ciepła, poprawy jakości powietrza oraz wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego gospodarstw domowych.

Stanowisko nr 10 Konwentu Marszałków Województw RP zostało przyjęte 24 czerwca 2026 roku. Dokument jest odpowiedzią na obserwowany spadek liczby składanych wniosków w programie „Czyste Powietrze” oraz ograniczenie tempa realizacji inwestycji poprawiających efektywność energetyczną budynków. W ocenie marszałków konieczne jest dostosowanie systemu wsparcia do realnych potrzeb mieszkańców i aktualnych wyzwań transformacji energetycznej.

Kluczowym postulatem Konwentu jest uwzględnienie w programie dofinansowań dla hybrydowych systemów ogrzewania, czyli rozwiązań łączących różne technologie grzewcze. Chodzi w szczególności o systemy, w których kocioł gazowy współpracuje z instalacjami wykorzystującymi odnawialne źródła energii, takimi jak pompy ciepła — również z funkcją chłodzenia — czy kolektory słoneczne.

Marszałkowie podkreślają, że takie rozwiązania są zgodne z aktualnymi wytycznymi Komisji Europejskiej dotyczącymi wdrażania dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Zgodnie z interpretacją Komisji Europejskiej, finansowanie ze środków publicznych systemów hybrydowych jest możliwe, pod warunkiem zapewnienia znaczącego udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych.

W stanowisku zwrócono uwagę, że hybrydowe systemy ogrzewania odpowiadają na potrzeby gospodarstw domowych, które poszukują rozwiązań łączących racjonalne koszty inwestycyjne z niższymi kosztami eksploatacji. Systemy te, dzięki wykorzystaniu mechanizmów zarządzania energią, mogą dobierać najbardziej opłacalne źródło ciepła do aktualnych warunków pogodowych i zapotrzebowania budynku.

Konwent wskazuje również na specyfikę polskich warunków klimatycznych, które wymagają zapewnienia źródła szczytowego o wysokiej dyspozycyjności. W praktyce taką funkcję często pełni kocioł gazowy, uruchamiany w okresach zwiększonego zapotrzebowania na ciepło, kiedy efektywność instalacji OZE jest ograniczona lub produkcja energii ze źródeł odnawialnych jest niemożliwa.

Zdaniem marszałków wprowadzenie dotacji dla systemów hybrydowych może zwiększyć skuteczność programu „Czyste Powietrze” poprzez rozszerzenie dostępnych ścieżek modernizacji źródeł ciepła. W szerszej perspektywie byłoby to również wsparcie dla procesu transformacji energetycznej, redukcji emisji zanieczyszczeń oraz poprawy jakości powietrza.

W stanowisku podkreślono, że sektor komunalno-bytowy odpowiada za znaczną część emisji najbardziej szkodliwych zanieczyszczeń powietrza w Polsce. Piece i kotły na paliwa stałe generują około 86 proc. emisji pyłu zawieszonego PM2.5 oraz blisko 93 proc. emisji rakotwórczego benzo[a]pirenu. Jednocześnie, zgodnie z danymi Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, w Polsce nadal funkcjonuje około 2 mln tzw. kopciuchów, czyli pozaklasowych urządzeń grzewczych o najwyższej emisyjności.

Dlatego Konwent Marszałków rekomenduje także wprowadzenie do programu „Czyste Powietrze” zapisów premiujących wymianę kotłów na obszarach, na których w dwóch poprzednich latach stwierdzono przekroczenia poziomu benzo[a]pirenu, a także tam, gdzie nadal występuje relatywnie wysoka liczba pieców i kotłów wymagających wymiany.

Marszałkowie zwracają uwagę, że systemy hybrydowe mogą odegrać ważną rolę także w długoterminowej transformacji energetycznej, zwłaszcza w kontekście rozwoju rynku gazów odnawialnych. W przyszłości instalacje tego typu mogą być zasilane paliwami bezemisyjnymi, takimi jak biometan czy biopropan, bez konieczności istotnych zmian technologicznych po stronie odbiorców.

Rozwiązania hybrydowe oznaczają również większe bezpieczeństwo dla gospodarstw domowych. Dywersyfikacja źródeł ciepła sprawia, że mieszkańcy nie są uzależnieni od jednego nośnika energii. Ma to szczególne znaczenie w czasie ekstremalnych warunków pogodowych, gdy efektywność niektórych urządzeń, na przykład pomp ciepła, może być niższa. Dla wielu właścicieli starszych domów system hybrydowy może być także bardziej dostępny finansowo niż pełna modernizacja budynku pod kątem montażu wyłącznie pompy ciepła.

Konwent Marszałków Województw RP apeluje o podjęcie realnych działań i wprowadzenie proponowanych zmian w programie „Czyste Powietrze”. W stanowisku podkreślono, że Komisja Europejska dopuszcza takie rozwiązania i daje państwom członkowskim elastyczność we wdrażaniu postanowień dyrektywy EPBD.

Przyjęte stanowisko wynika z troski o jakość powietrza, zdrowie i życie mieszkańców, a także z potrzeby zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz przyspieszenia transformacji energetycznej. W ocenie marszałków większa liczba zainstalowanych systemów hybrydowych pozwoli zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii, przy jednoczesnym zachowaniu stabilności dostaw ciepła.

Stanowisko zostało skierowane do Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska, Minister Klimatu i Środowiska Pauliny Hennig-Kloski oraz Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Doroty Zawadzkiej-Stępniak.

Pełna treść stanowiska nr 10 Konwentu Marszałków Województw Rzeczypospolitej Polskiej:

https://polskieregiony.pl/wp-content/uploads/2026/07/Stanowisko-nr-10.pdf