Konwent Marszałków Województw RP przyjął stanowisko w sprawie zasad polityki taryfowej w pasażerskich przewozach kolejowych. Marszałkowie podkreślają, że budowa spójnego, efektywnego i zrównoważonego systemu transportu publicznego wymaga stabilnych, przejrzystych i przewidywalnych zasad kształtowania cen biletów, dostosowanych do funkcji poszczególnych segmentów przewozów pasażerskich.

W stanowisku z 24 czerwca 2026 roku Konwent wskazuje, że polityka taryfowa nie jest wyłącznie narzędziem ustalania cen, lecz jednym z podstawowych mechanizmów organizujących cały system transportu publicznego. Ma ona bezpośredni wpływ na zachowania pasażerów, efektywność wydatkowania środków publicznych oraz realizację celów społecznych i klimatycznych.

Marszałkowie zwracają uwagę, że transport kolejowy powinien być organizowany w oparciu o współpracę i wzajemne uzupełnianie się przewozów lokalnych, regionalnych i dalekobieżnych, a nie na zasadzie konkurencji pomiędzy podmiotami finansowanymi ze środków publicznych. Szczególne znaczenie mają w tym kontekście przewozy regionalne, które stanowią fundament codziennej mobilności mieszkańców i odpowiadają za znaczną część podróży realizowanych koleją w Polsce.

Jako usługa użyteczności publicznej, finansowana ze środków samorządów województw, kolej regionalna wymaga stabilnych warunków funkcjonowania. Dotyczy to zarówno przewidywalnego systemu taryfowego, jak i odpowiedniej organizacji rozkładów jazdy oraz dostępu do infrastruktury kolejowej.

Konwent Marszałków Województw RP wyraża zaniepokojenie obecnymi praktykami taryfowymi w segmencie przewozów dalekobieżnych, w szczególności stosowaniem krótkookresowych, dynamicznych i skokowych promocji cenowych przez PKP Intercity na relacjach pokrywających się z przewozami regionalnymi. W ocenie Konwentu takie działania mogą prowadzić do zaburzenia funkcjonowania transportu kolejowego, osłabienia roli przewozów regionalnych oraz nieefektywnego wykorzystywania środków publicznych.

Marszałkowie wskazują, że dynamiczne promocje cenowe na krótkich odcinkach utrudniają pasażerom przewidywanie kosztów podróży, a tym samym osłabiają zaufanie do transportu publicznego jako stabilnej alternatywy dla samochodu. Jednocześnie pociągi dalekobieżne zaczynają obsługiwać relacje o charakterze lokalnym, mimo że nie są do tego projektowane – m.in. ze względu na mniejszą liczbę przystanków, ograniczoną integrację taryfową oraz inną funkcję w systemie transportowym.

W stanowisku podkreślono również ryzyko przejmowania pasażerów przewozów regionalnych przez przewoźnika dalekobieżnego, co może skutkować spadkiem wpływów z biletów, koniecznością zwiększania dopłat z budżetów samorządowych lub ograniczaniem oferty przewozowej. Konwent zwraca uwagę, że prowadzi to do sytuacji, w której środki publiczne państwa i samorządów angażowane są do obsługi tego samego segmentu podróży lokalnych, bez odpowiedniej koordynacji i współpracy.

Zdaniem Konwentu brak uporządkowanej polityki taryfowej jest obecnie jedną z istotnych barier dalszego rozwoju transportu kolejowego w Polsce, mimo znaczących inwestycji infrastrukturalnych i taborowych, współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej.

Marszałkowie podkreślają także, że skuteczna polityka taryfowa musi iść w parze z odpowiednią organizacją ruchu kolejowego. Stabilna i przewidywalna oferta cenowa może spełniać swoją funkcję tylko wtedy, gdy towarzyszy jej regularny, dostępny i dostosowany do potrzeb pasażerów rozkład jazdy. W ocenie Konwentu podstawą codziennej mobilności mieszkańców powinny być przewozy regionalne i aglomeracyjne, natomiast przewozy dalekobieżne powinny uzupełniać ten system, zapewniając jego spójność.

W stanowisku wskazano również na potrzebę lepszego uwzględniania specyfiki przewozów regionalnych w zarządzaniu ruchem kolejowym, zwłaszcza w godzinach szczytów komunikacyjnych. Konwent zwraca uwagę, że ograniczony dostęp do infrastruktury, brak równomiernego taktowania połączeń oraz uprzywilejowanie ruchu dalekobieżnego mogą prowadzić do obniżenia jakości usług regionalnych, spadku punktualności oraz niedostosowania oferty do rzeczywistych potrzeb pasażerów.

Konwent Marszałków Województw RP postuluje m.in. uporządkowanie polityki taryfowej w transporcie kolejowym, wprowadzenie zasad stabilności i przejrzystości cen, powiązanie cen biletów z długością relacji i rzeczywistymi kosztami świadczenia usług, a także zaprzestanie stosowania krótkookresowych promocji cenowych przez PKP Intercity na trasach pokrywających się z przewozami regionalnymi.

Wśród postulatów znalazły się również: wyraźne rozdzielenie funkcji przewozów regionalnych i dalekobieżnych, rozwój zintegrowanych systemów taryfowych obejmujących różne środki transportu publicznego, obowiązkowa koordynacja działań pomiędzy organizatorami przewozów regionalnych a przewoźnikami dalekobieżnymi oraz uznanie przewozów regionalnych za podstawowy segment systemu transportu publicznego.

Marszałkowie apelują także o wprowadzenie i rzeczywiste stosowanie zasady pierwszeństwa dla pociągów regionalnych w godzinach szczytów komunikacyjnych oraz dostosowanie zasad przydziału tras i konstrukcji rozkładu jazdy do rzeczywistego popytu przewozowego, w szczególności poprzez zapewnienie równomiernego taktowania połączeń.

Konwent podkreśla, że tylko spójne podejście obejmujące zarówno politykę taryfową, jak i organizację ruchu kolejowego pozwoli w pełni wykorzystać potencjał kolei, zwiększyć jej konkurencyjność względem transportu indywidualnego oraz realizować cele polityki klimatycznej i społecznej.

Wdrożenie przedstawionych postulatów, zdaniem Konwentu Marszałków Województw RP, leży we wspólnym interesie państwa, samorządów oraz pasażerów. Jest także warunkiem dalszego rozwoju nowoczesnego, dostępnego i zrównoważonego systemu transportu publicznego w Polsce.

Stanowisko zostało skierowane m.in. do Ministerstwa Infrastruktury, PKP Intercity, PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., Urzędu Transportu Kolejowego, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Centrum Unijnych Projektów Transportowych oraz przewoźników regionalnych.

Pełna treść stanowiska nr 9 Konwentu Marszałków Województw Rzeczypospolitej Polskiej:

https://polskieregiony.pl/wp-content/uploads/2026/07/Stanowisko-nr-9.pdf