Kwestie rozliczenia świadczeń za 2025 r., sytuacja finansowa szpitali samorządowych oraz wpływ ograniczeń w finansowaniu diagnostyki były głównymi tematami połączonego posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Szpitali Samorządowych oraz Parlamentarnego Zespołu ds. rozwiązywania problemów Polski „Powiatowo-gminnej”, które odbyło się 14 kwietnia w Sejmie.

Przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia poinformował, że wartość świadczeń nielimitowanych sfinansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia w 2025 r. wyniosła 22 mld zł.

Zastępca prezesa NFZ Marek Augustyn przekazał, że w szpitalach wojewódzkich wartość niesfinansowanych świadczeń nielimitowanych wyniosła 7,12 mln zł. W przypadku świadczeń limitowanych było to 995,35 mln zł według cen umownych, co – po zastosowaniu mechanizmu degresji – odpowiada kwocie 651,28 mln zł.

Podczas posiedzenia przedstawicielka ZWRP zaprezentowała stanowisko Zarządu Związku Województw RP z 23 stycznia 2026 r. dotyczące nadwykonań w podmiotach leczniczych prowadzonych przez samorządy województw. W wystąpieniu podkreślono skalę problemu oraz jego konsekwencje dla stabilności finansowej placówek.

„W ciągu trzech kwartałów 2025 r. łączna kwota nadwykonań w jednostkach ochrony zdrowia, dla których podmiotem tworzącym jest samorząd województwa, wyniosła 3,62 mld zł, co stanowi 10,43 proc. wartości zawartych umów. Z tego nadwykonania nielimitowane to 1,25 mld zł, a limitowane – 2,26 mld zł. W obszarze chemioterapii i programów terapeutycznych nadwykonania sięgnęły 1,13 mld zł, czyli 23,68 proc. wartości kontraktów” – wskazano.

Jak zaznaczono, głównym kosztem w tym obszarze jest zakup leków, a opóźnienia w aneksowaniu umów i płatnościach ze strony NFZ stanowią istotne zagrożenie dla płynności finansowej szpitali.

„Podmioty lecznicze w praktyce kredytują płatnika publicznego, zapewniając pacjentom dostęp do świadczeń. Brak terminowej refundacji powoduje zamrożenie środków własnych, pogorszenie płynności finansowej i wzrost zadłużenia” – podkreślono w stanowisku.

Związek Województw RP zaapelował o usprawnienie mechanizmów rozliczania świadczeń ponadlimitowych oraz o jednolite stosowanie obowiązujących przepisów, w szczególności w obszarach o wysokiej dynamice potrzeb zdrowotnych, takich jak onkologia.

„Szacujemy, że na koniec 2025 r. nadwykonania mogą wynieść ok. 4,83 mld zł, czyli poziom zbliżony do roku poprzedniego. Utrzymujące się opóźnienia w ustalaniu warunków finansowania oraz różnice regionalne w aneksowaniu umów zaburzają funkcjonowanie systemu i mogą ograniczać dostępność świadczeń dla pacjentów” – zaznaczono w czasie prezentacji stanowiska.

Uczestnicy spotkania dyskutowali także o kondycji finansowej szpitali powiatowych i wojewódzkich oraz o skutkach ograniczenia finansowania badań diagnostycznych, takich jak rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, gastroskopia i kolonoskopia, dla bezpieczeństwa pacjentów.

W trakcie posiedzenia poruszono również kwestię rozliczania świadczeń udzielanych pacjentom posiadającym kartę DILO. Przedstawicielka NFZ wyjaśniła, że w przypadku wykluczenia choroby onkologicznej świadczenia zrealizowane w ramach diagnostyki należy traktować jako nielimitowane.

Zapowiedziano, że zagadnienia dotyczące konsolidacji podmiotów leczniczych będą przedmiotem odrębnego posiedzenia zespołu.